Mục đích nghiên cứu:

Luận án làm rõ sự biến đổi phân công lao động giữa vợ và chồng trong các gia đình tham gia sản xuất - kinh doanh sản phẩm làng nghề ở ngoại thành Hà Nội từ năm 2008 đến thời điểm nghiên cứu, tập trung vào hai lĩnh vực: sản xuất - kinh doanh sản phẩm làng nghề và nội trợ, chăm sóc các thành viên gia đình. Nghiên cứu đồng thời phân tích ba nhóm yếu tố có liên quan gồm: đặc điểm cá nhân, gia đình và nơi cư trú; đặc điểm nghề, tổ chức sản xuất, thị trường và công nghệ - dịch vụ; chính sách và các hình thức hỗ trợ tại làng nghề. Nhiệm vụ chính là thu thập và xử lý dữ liệu thực địa; mô tả thực trạng; nhận diện chiều hướng biến đổi; phân tích các yếu tố có liên quan và đánh giá mức độ khác biệt giữa các nhóm gia đình, địa bàn.

Đóng góp mới về khoa học của luận án:

 Luận án bổ sung bằng chứng thực nghiệm về sự biến đổi phân công lao động giữa vợ và chồng trong gia đình làng nghề, đồng thời đặt lao động tạo thu nhập và lao động tái sản xuất trong cùng một khung phân tích. Việc vận dụng lý thuyết cấu trúc - chức năng, vai trò giới và hiện đại hóa cho phép làm rõ sự điều chỉnh mang tính thích ứng nhưng không đồng đều của các gia đình.

Ý nghĩa của luận án

- Ý nghĩa lý luận:

Luận án làm rõ các khái niệm gia đình, hộ gia đình, hộ gia đình làng nghề, làng nghề, xã làng nghề, phân công lao động trong gia đình và biến đổi phân công lao động gia đình. Phân công lao động được hiểu là sự phân chia công việc, trách nhiệm, thời gian và mức độ tham gia giữa vợ và chồng trong sản xuất - kinh doanh sản phẩm làng nghề và nội trợ, chăm sóc. Biến đổi được nhận diện qua người đảm nhiệm chính, thời gian lao động, phân chia công đoạn, đóng góp thu nhập, quản lý tài chính và quyền ra quyết định. Luận án vận dụng lý thuyết cấu trúc - chức năng để nhận diện sự điều chỉnh cơ cấu phân công; lý thuyết vai trò giới để giải thích sự duy trì hoặc thay đổi chuẩn mực và kỳ vọng giới; lý thuyết hiện đại hóa để đặt các điều chỉnh trong bối cảnh chuyển dịch kinh tế, thị trường, công nghệ, dịch vụ và sinh kế.

- Ý nghĩa thực tiễn:

Bộ dữ liệu 424 phiếu khảo sát và 52 cuộc phỏng vấn sâu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho nghiên cứu, đào tạo và tham khảo xây dựng chính sách về phát triển làng nghề, gia đình và bình đẳng giới.

Luận án được các thành viên Hội đồng nhất trí thông qua.