Thứ Sáu, 09/10/2026 04:07 CH
Bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Lịch sử “Chính sách cứu nạn trên biển của nhà Nguyễn đối với người nước ngoài giai đoạn 1802-1883”
Ngày 8 tháng 10 năm 2026, tại Học viện Khoa học xã hội, số 477 Nguyễn Trãi, Thanh Liệt, Hà Nội, nghiên cứu sinh Phạm Thị Thơm đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Lịch sử; Chuyên ngành: Lịch sử thế giới; Mã số: 9.22.90.11; Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. Dương Văn Huy ; 2. TS. Trần Thị Phương Hoa.
Toàn cảnh Hội đồng.
Mục đích nghiên cứu:
Mục tiêu của luận án là nghiên cứu một cách
hệ thống và toàn diện về chính sách cứu nạn trên biển đối với người nước ngoài
của triều Nguyễn từ năm 1802 đến năm 1883.
Đóng góp mới về khoa học của
luận án:
Luận án đã làm rõ chính sách cứu nạn của nhà
Nguyễn như một bộ phận cấu thành của tư duy quản trị biển, không chỉ mang tính
nhân đạo mà còn gắn với ngoại giao, kinh tế và an ninh chủ quyền quốc gia, cho
thấy tầm nhìn chiến lược của các vua nhà Nguyễn trong các vấn đề ứng xử với
biển và các quốc gia trong khu vực.
Luận án cũng góp phần bổ sung vào mảng nghiên cứu về nhà Nguyễn trong
lịch sử Việt Nam, góp phần quan trọng khẳng định cơ sở lịch sử và pháp lý đối
với chủ quyền biển đảo của Việt Nam.
Luận án cũng là nguồn tài liệu tham khảo cho giảng dạy và nghiên cứu về
lịch sử hàng hải Biển Đông, quá trình thực thi và bảo vệ chủ quyền biển đảo
trong lịch sử.
Ý nghĩa của luận án
- Ý nghĩa lý luận:
Luận án nghiên cứu chính
sách cứu nạn của nhà Nguyễn đối với người nước ngoài sẽ góp phần làm rõ mục
tiêu, nội dung, phương thức thực hiện cũng như quá trình triển khai chính sách
cứu nạn và đánh giá chính sách cứu nạn đối với người nước ngoài đặc biệt là
người phương Tây và người bị nạn nhà Thanh (Trung Quốc) đặt trong bối cảnh có
sự tác động đan xen giữa các mối quan hệ quốc gia-khu vực-quốc tế. Từ đó cho
thấy ý thức thúc đẩy bang giao quốc tế và ý thức về chủ quyền đất nước, khả
năng kiểm soát và quản trị biển thông qua chính sách cứu nạn của triều Nguyễn.
Đồng thời nghiên cứu về cứu nạn biển đối với người nước ngoài của nhà Nguyễn
còn góp phần bổ sung vào mảng nghiên cứu về triều Nguyễn nói chung, hướng
nghiên cứu về sức mạnh biển, quyền lực biển của nhà Nguyễn, tính “mở” trong tư
duy quản lý quốc gia, khẳng định quan điểm “bế quan tỏa cảng” của triều Nguyễn
trong một số nghiên cứu trước đây đã không còn phù hợp.
- Ý nghĩa thực tiễn:
Luận án tìm hiểu, khảo cứu về ứng xử với
biển nói chung, chính sách cứu nạn của nhà Nguyễn nói riêng trong bối cảnh khu
vực và thế giới góp phần quan trọng vào việc nâng cao ý thức về biển, nhận thức
rõ hơn về ứng xử với biển của cha ông từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm về
xây dựng chiến lược biển của Việt Nam là việc làm thực sự cần thiết, mang tính
thực tiễn cao. Bên cạnh đó, trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền lãnh thổ ở Biển
Đông diễn ra ngày càng phức tạp như hiện nay, việc nghiên cứu thành công chính
sách cứu nạn trên biển của nhà Nguyễn đối với người nước ngoài là minh chứng rõ
nét cho quá trình thực thi chủ quyền quốc gia trên biển một cách liên tục của
Việt Nam trong lịch sử. Từ đó tạo ra hệ thống cứ liệu lịch sử, góp phần củng cố
thêm hồ sơ pháp lý về vấn đề Hoàng Sa-Trường Sa và Biển Đông, khẳng định sự
toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam với cộng đồng quốc tế.
Luận án được các thành viên Hội đồng nhất trí thông qua.
Võ Thương