Phát biểu khai mạc và trình bày báo cáo đề dẫn, PGS.TS. Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh tính cấp thiết của việc nghiên cứu lực lượng sản xuất mới trước những tác động mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa và kinh tế xanh. Những thành tựu khoa học, công nghệ này đang làm thay đổi phương thức sản xuất và quá trình tạo ra giá trị, đặt ra yêu cầu mới đối với năng lực cạnh tranh và phát triển của mỗi quốc gia. Đề cập đến kinh nghiệm Trung Quốc, PGS.TS. Nguyễn Huy Hoàng cho rằng, việc quốc gia này đẩy mạnh phát triển lực lượng sản xuất chất lượng mới, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực dẫn dắt, thúc đẩy sự kết hợp mới giữa các yếu tố sản xuất và nâng cấp cơ cấu ngành kinh tế là hướng tiếp cận có giá trị tham khảo đối với Việt Nam trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động và phát triển bền vững.

Trên cơ sở đó, Phó giáo sư gợi mở bốn nhóm vấn đề trọng tâm cần tập trung thảo luận: (1) Làm rõ nội hàm, cơ sở hình thành lực lượng sản xuất chất lượng mới ở Trung Quốc, nhất là vai trò của công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực, dữ liệu, phần mềm và sự thay đổi của tư liệu sản xuất; (2) Phân tích các định hướng, chính sách thúc đẩy phát triển, từ gắn kết nghiên cứu với sản xuất, phát triển nhân lực, huy động vốn cho đổi mới sáng tạo đến ứng dụng công nghệ trong các lĩnh vực như xe điện, pin, năng lượng tái tạo và sản xuất thông minh, đồng thời nhận diện những rủi ro trong quá trình triển khai; (3) Rút ra bài học kinh nghiệm từ Trung Quốc, chú trọng lựa chọn lĩnh vực, ngành và địa bàn ưu tiên phù hợp với nhu cầu thực tiễn; (4) Đề xuất định hướng, giải pháp cho Việt Nam về hoàn thiện thể chế, phát triển nhân lực, tăng cường liên kết giữa nghiên cứu khoa học với doanh nghiệp, hỗ trợ đổi mới công nghệ, phát huy vai trò kinh tế tư nhân, đào tạo lại lao động, bảo vệ dữ liệu và môi trường.

PGS.TS. Hồ Việt Hạnh (Khoa Luật và Chính sách công, Học viện Khoa học xã hội) trình bày tham luận “Nhận diện lực lượng sản xuất của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư”

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe các tham luận chuyên sâu, tiếp cận chủ đề từ các góc độ kinh tế, triết học và chính sách công. Các tham luận tập trung phân tích định hướng phát triển lực lượng sản xuất mới gắn với đổi mới công nghệ và chuyển đổi mô hình công nghiệp; làm rõ các nhân tố thúc đẩy và vai trò của chính sách hỗ trợ của Nhà nước; góp phần làm rõ những biến đổi của lực lượng sản xuất dưới tác động của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tập trung vào khả năng tham khảo, vận dụng kinh nghiệm Trung Quốc phù hợp với điều kiện trong nước; phân tích những thuận lợi, khó khăn và yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng.

TS. Vũ Mạnh Toàn (Học viện Khoa học xã hội) với tham luận “Lực lượng sản xuất chất lượng mới ở Trung Quốc và hàm ý chính sách cho Việt Nam”

TS. Nguyễn Diệu Hương (Khoa Luật và Chính sách công, Học viện Khoa học xã hội) với tham luận “Những thách thức trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất mới ở Trung Quốc”

Trong phần thảo luận, các nhà khoa học tập trung trao đổi về nội hàm, đặc trưng và động lực phát triển lực lượng sản xuất mới; mối quan hệ giữa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo với chuyển đổi mô hình tăng trưởng; vai trò của Nhà nước trong hoàn thiện thể chế và huy động các nguồn lực phát triển. Việc đối chiếu kinh nghiệm Trung Quốc với điều kiện thực tiễn Việt Nam cũng gợi mở nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, đặc biệt là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường liên kết giữa nghiên cứu khoa học và doanh nghiệp, nâng cao năng lực công nghệ và hoàn thiện chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo.

Phát biểu tổng kết và bế mạc Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Huy Hoàng ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trao đổi khoa học nghiêm túc, trách nhiệm của các đại biểu và nhà khoa học. Các tham luận và ý kiến thảo luận đã góp phần làm rõ nhiều vấn đề lý luận, thực tiễn về phát triển lực lượng sản xuất mới ở Trung Quốc và những yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam, đồng thời cung cấp thêm luận cứ khoa học phục vụ nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và hoạch định chính sách phát triển trong bối cảnh mới. Hội thảo là diễn đàn trao đổi học thuật thiết thực, góp phần tăng cường kết nối các nhà khoa học, thúc đẩy nghiên cứu liên ngành và cung cấp những gợi mở quan trọng cho quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển khoa học, công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

Đại biểu chụp ảnh lưu niệm