Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Hoàng Hiển cho rằng, Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh hệ thống giáo dục đại học Việt Nam nói chung và đào tạo sau đại học nói riêng đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn phát triển đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Là cơ sở đào tạo sau đại học trọng điểm của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Học viện Khoa học xã hội luôn xác định trách nhiệm tiên phong trong việc đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.
PGS.TS. Nguyễn Hoàng Hiển phát biểu khai mạc Hội thảo.
Trong những năm qua, mặc dù Học viện gặp khó khăn, nhưng vẫn không ngừng đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, mở rộng hợp tác quốc tế và từng bước hoàn thiện chương trình đào tạo.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy còn không ít thách thức: Sự chênh lệch giữa lý luận và yêu cầu thực tiễn; Tính liên ngành chưa được phát huy đúng mức; Yêu cầu về hội nhập quốc tế đặt ra chuẩn mực mới về năng lực học viên, chất lượng luận án, luận văn, kỹ năng nghiên cứu và thực hành. Vì vậy, Hội thảo hôm nay là dịp quan trọng và cần thiết để nhìn lại những kết quả đạt được; Phân tích các tồn tại, nguyên nhân và đặc biệt, đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện chương trình đào tạo sau đại học của Học viện, hướng tới chất lượng, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục, chuyển đổi số và kỷ nguyên vươn mình của dân tộc trong giai đoạn hiện nay.
PGS.TS. Nguyễn Huy Hoàng trình bày báo cáo đề dẫn Hội thảo.
Tại Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Huy Hoàng trình bày báo cáo đề dẫn Hội thảo. Phó Giáo sư cho rằng, trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ dưới tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số sâu rộng, nền giáo dục Việt Nam nói chung và giáo dục sau đại học nói riêng đang đứng trước những yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, nội dung, phương pháp, cơ chế vận hành và hệ sinh thái đào tạo. Đặc biệt, với vai trò là đơn vị đào tạo trình độ cao và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội, Học viện Khoa học xã hội cần xác định rõ những cơ hội, thách thức và giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục sau đại học, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Hội thảo đã nhận được 18 tham luận của các thầy cô là giảng viên của Học viện Khoa học xã hội. Các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung chính sau:
- Thứ nhất, vấn đề bối cảnh và yêu cầu đổi mới giáo dục sau đại học. Về vấn đề này có các tham luận của PGS.TS. Nguyễn Thu Nghĩa; PGS.TS. Nguyễn Thị Bích Hạnh; PGS.TS. Hồ Việt Hạnh;
- Thứ hai, vấn đề gắn kết đào tạo với nhu cầu xã hội, thị trường lao động và phát triển đội ngũ. Ở nội dung này có tham luận của GS.TS. Vũ Dũng; PGS.TS. Phạm Thái Quốc; PGS.TS. Hà Thị Minh Chính; TS. Nguyễn Thanh Lý; TS. Trần Thị Xuân;
- Thứ ba, vấn đề đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy và đảm bảo chất lượng. Ở nội dung này có báo cáo của TS. Nguyễn Mai Hương; TS. Lê Anh Tuấn; TS. Kiều Quỳnh Anh và nhóm tác giả Khoa Chính sách công;
- Thứ tư, vấn đề chuyển đổi số trong giáo dục sau đại học: Thực tiễn, cơ hội và thách thức. Ở nhóm vấn đề này có các tham luận của PGS.TS. Nguyễn Thị Mai Lan; TS. Nguyễn Thị Thu Hà và TS. Phan Khánh Dương; TS. Nguyễn Diệu Hương và ThS. Nguyễn Trí Công; TS. Hoàng Thu Trang và ThS. Trần Lan Hương.
PGS.TS. Nguyễn Thu Nghĩa, Khoa Triết học - Chính trị học, Học viện Khoa học xã hội trình bày báo cáo: “Bối cảnh mới và yêu cầu cấp thiết đổi mới giáo dục sau đại học tại Học viện Khoa học xã hội”
GS.TS. Vũ Dũng, Khoa Tâm lý - Giáo dục - Xã hội học - Công tác xã hội, Học viện Khoa học xã hội trình bày báo cáo: “Giải pháp gắn kết đào tạo sau đại học với nhu cầu xã hội và thị trường lao động”
PGS.TS. Nguyễn Văn Thạo, Khoa Ngôn ngữ - Hán Nôm, Học viện Khoa học xã hội trình bày báo cáo: “Kinh nghiệm giảng dạy Việt ngữ góp phần hoàn thiện chương trình đào tạo sau đại học (tư duy và văn hóa dân tộc qua từ ngữ tiếng Việt)”
PGS.TS. Hồ Việt Hạnh, Khoa Chính sách công, Học viện Khoa học xã hội trình bày báo cáo: “Mấy ý kiến về nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học tại Học viện Khoa học xã hội”
PGS.TS. Phạm Thái Quốc, Khoa Kinh tế - Kinh doanh, Học viện Khoa học xã hội trình bày báo cáo: “Nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho đội ngũ giảng viên ở Học viện Khoa học xã hội hiện nay”
TS. Vũ Thị Trang, TT Khảo thí, ĐBCL và Thanh tra Đào tạo, Học viện Khoa học xã hội trình bày báo cáo: “Chuyển đổi số và yêu cầu đối với công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng đào tạo”
Các báo cáo của các thầy cô đã nhấn mạnh đến vấn đề đổi mới toàn diện giáo dục sau đại học không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là động lực phát triển nội sinh của Học viện Khoa học xã hội. Đổi mới giáo dục đặt ra yêu cầu đối với Học viện cần được thực hiện đồng bộ từ chương trình, phương pháp, đến hệ thống quản trị. Chuyển đổi số là xu thế tất yếu, đồng thời là cơ hội để nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức đào tạo và nghiên cứu khoa học tại Học viện KHXH. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng số, năng lực giảng viên, phương pháp giảng dạy và hành lang pháp lý phù hợp.
Các báo cáo tham luận cũng chỉ ra cần tăng cường sự liên kết giữa nghiên cứu, đào tạo và thị trường lao động, đảm bảo chương trình đào tạo gắn với thực tiễn và nhu cầu sử dụng nhân lực chất lượng cao. Phát triển đội ngũ giảng viên và nhà nghiên cứu có năng lực thực tiễn và nghiên cứu tốt là nhiệm vụ trung tâm để bảo đảm chất lượng đào tạo sau đại học tại Học viện.
PGS.TS. Lê Phước Minh, Khoa Chính sách công, Học viện Khoa học xã hội phát biểu thảo luận tại Hội thảo
Bên cạnh đó, Hội thảo cũng đã nhận được nhiều nhiều ý kiến trao đổi, phản biện khách quan từ các đại biểu góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, đề xuất các giải pháp giúp Học viện xây dựng lộ trình đổi mới chương trình đào tạo bài bản, chất lượng và bền vững hơn.
Bế mạc hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Huy Hoàng đánh giá cao chất lượng của Hội thảo. Hội thảo là diễn đàn quan trọng để các nhà khoa học, nhà quản lý, giảng viên cùng nhau chia sẻ những kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm thực tiễn, đề xuất giải pháp thiết thực, từ đó góp phần định hướng chiến lược phát triển giáo dục sau đại học tại Học viện Khoa học xã hội. Hội thảo là bước khởi đầu quan trọng nhằm xây dựng chiến lược phát triển giáo dục sau đại học của Học viện KHXH giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, gắn kết nghiên cứu với đào tạo gắn với thực tiễn và hội nhập quốc tế trong bối cảnh chuyển đổi số sâu rộng.