Nghiên cứu khoa học

Hội thảo quốc tế “Hình phạt tử hình ở Châu Á: Pháp luật và thực tiễn”

Ngày đăng: 22/02/2021 | Lượt xem: 495

Trong 02 ngày 18-19/02/2021, Hội thảo khoa học quốc tế trực tuyến “Hình phạt tử hình ở Châu Á: pháp luật và thực tiễn” do Học viện Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và Khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội phối hợp với Trung tâm Luật châu Á thuộc Trường Luật, Đại học Melbourne (Úc), Mạng lưới chống hình phạt tử hình ở châu Á tổ chức đã thu hút được hàng trăm diễn giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu tham gia.

 

Toàn cảnh Hội thảo

Tham dự tại Hội thảo về phía Học viện Khoa học xã hội có: PGS.TS. Bùi Nguyên Khánh - Phó giám đốc Học viện Khoa học xã hội kiêm Trưởng khoa Khoa Luật, Học viện KHXH, PGS.TS. Đinh Thị Mai, Phó trưởng khoa Khoa Luật, Học viện KHXH. Về phía Khoa Luật Đại học quốc gia có PGS.TS. Nguyễn Thị Quế Anh - Chủ nhiệm Khoa, PGS.TS. Vũ Công Giao - Chủ nhiệm Bộ môn Luật Hiến pháp - Luật Hành chính. Về phía đơn vị đồng tổ chức có GS. Sarah Biddulph - Giám đốc Trung tâm Luật châu Á thuộc Trường Luật, Đại học Melbourne, Úc, Bà Sara Kowal Đại diện Ban điều hành Mạng lưới chống hình phạt tử hình ở châu Á. Ngoài ra, Hội thảo còn có sự tham gia của các chuyên gia đến từ các đơn vị như Đại học Luật Hà Nội, Học viện Ngoại giao, Đại học Huế và các chuyên gia quốc tế đến từ Pakistan, Thái Lan, Indonesia, Philipines, Canada, Ailen, Trung Quốc, UNDP,…

Hội thảo nhằm tạo diễn đàn để các học giả trên thế giới thảo luận cả về lý luận và thực tiễn về Hình phạt tử hình ở Châu Á. Việc này cũng là một phần quan trọng để có thể có những khuyến nghị phù hợp để tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam trong thời gian tới.

PGS.TS. Nguyễn Thị Quế Anh phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Quế Anh nhấn mạnh Hội thảo này là sự kiện mở đầu cho một năm mới theo truyền thống của Việt Nam. Nó còn đặc biệt hơn khi Hội thảo này có sự đồng tổ chức của các đối tác lớn, như Trung tâm Luật châu Á thuộc Trường Luật, Đại học Melbourne (Úc), Mạng lưới chống hình phạt tử hình ở châu Á và Học viện Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội. Chủ đề hội thảo hôm nay là về hình phạt tử hình - một vấn đề còn rất nhiều tranh luận và không chỉ dừng lại trong lĩnh vực của luật pháp, nó còn là vấn đề của nhận thức, chính trị và văn hóa, đặc biệt là ở khu vực châu Á cũng phần nào thể hiện được tất cả những điều ấy.

PGS.TS. Vũ Công Giao phát biểu tại phiên Hội thảo

Hội thảo đã nhận được 32 bài viết của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, thu hút hơn 150 đại biểu tham gia cho thấy sự hấp dẫn và sự quan trọng của chủ đề của Hội thảo.

Chương trình của Hội thảo ngoài mở đầu và bế mạc, chia làm 06 phiên chính.

Các đại biểu trực tuyến qua Zoom tại Hội thảo

Phiên khai mạc: Do PGS.TS. Nguyễn Thị Quế Anh, Chủ nhiệm Khoa luật và PGS.TS. Vũ Công Giao chủ trì.

Phiên 1 - Tổng quan về những thách thức liên quan đến hình phạt tử hình

(Asia: Overview of Challenges Relating to the Death Penalty)

Chủ trì của TS. Dobby Chew, Mạng lưới chống hình phạt tử hình ở châu Á. Phiên 1 có 05 bài tham luận:

1. “Hình phạt tử hình và mối liên hệ với hạn chế quyền theo pháp luật Việt Nam” (Limitation on Right and Their Relation to the Death Penalty in Vietnam)

- Lê Quỳnh Mai, Học viện An ninh nhân dân, Vietnam

- Trần Thúy Hang, Đại học luật Hà nội, Vietnam

2. Một số tồn tại trong hoạt động  bào chữa vụ án tử hình ở Việt Nam (Defending in Death Penalty Cases in Vietnam and Existing Issues)

- Nguyễn Ngọc Chí, Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà Nội

3. Khả năng của Việt Nam gia nhập Nghị định thư thứ hai về bãi bỏ hình phạt tử hình theo công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR) (Study: On the possibility of Viet Nam ratifying the Second Optional Protocol to the ICCPR aiming at the Abolition of the Death Penalty)

- Bùi Thu Hiền, UNDP Việt Nam

- Seán O’Connell, UNDP Việt Nam

4. Những trở ngại của Việt Nam khi tham gia Nghị định thư thứ theo công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR), hướng tới việc xóa bỏ hình phạt tử hình (Obstacles of Vietnam to join the Second Optional Protocol to the International Covenant on Civil and Political Rights, Aiming at the Abolition of the Death Penalty)

- Phạm Thanh Tùng, Học viện Ngoại giao, Việt Nam

- Nguyễn Thủy Nguyên, Học viện Ngoại giao, Việt Nam

5. Tính nhân đạo của Bộ luật Hình sự Việt Nam về hình phạt tử hình (Humanity of the Vietnam’s Criminal Code on the Death Penalty)

- Hồ Minh Thanh, Đại học Huế, Việt Nam

Phiên 2 - Quyền sống và Tử hình tại Đông Nam Á (Right to Life and Death Penalty in Southeast Asia)

Chủ trì: TS. Ngô Minh Hương, Khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội

Có 5 bài tham luận:

1. Sự thật hay hư cấu? Quyết định hình phạt tử hình như một biện pháp ngăn chặn tội phạm ở ASEAN (Fact or Fiction? Deconstructing the death penalty as a deterrent to crime in ASEAN)

- Mark P. Capaldi, Đại học Mahidol, Thailand

2. “Tội phạm nghiêm trọng nhất”: Tìm kiếm cách hiểu chung tại các quốc gia ASEAN (‘Most Serious Crimes’: In search of a Common Interpretation in ASEAN)

- Sriprapha Petcharamesree, Đại học Mahidol, Thailand

3. Phục hồi nhân phẩm cho các tử tù (Unfolding Dignity for Death Row Inmates)

- Patricia Rinwigati Waagstein, Đại học Indonesia, Indonesia

4. Các quan điểm chính trị và truyền thông đã hình thành và cổ xúy cho hình phạt tử hình như thế nào ở ASEAN (Authoritarian Regimes and Media: How These Shape Perception and Support for Capital Punishment in ASEAN)

- Maita Chan-Gonzaga, Đại học Ateneo de Manila, Philippines

5. Xu hướng giảm và bỏ hình phạt tử hình ở các nước Châu Á: Quan điểm về cách tiếp cận dựa trên quyền  (The Tendency to Reduce and Abolish Death Penalty in Asian Countries: A Perspective of Human Rights-based Approach)

- Đặng Viết Đạt, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Phiên 3: Tội phạm ma túy và hình phạt tử hình 01 (Drugs and the Death Penalty 01)

Chủ trì: Julian McMahon AC, Đoàn Luật sư Victorian, Australia.

Có 03 bài tham luận:

1. Hình phạt tử hình đối với các tội về ma tuý và Khả năng bỏ án tử hình về ma túy ở Việt Nam (Death Penalty for Drug Crimes and the Possibility of Abolishing Death Penalty for this Crime in Vietnam)

- Phạm Hồng Hạnh, Đại học Luật Hà Nội

- Hà Thanh Hoa, Đại học Luật Hà Nội

2. Thực hiện các cam kết quốc tế về hình phạt tử hình đối với các tội phạm ma túy ở ASEAN: Các điểm tương đồng và khác biệt. (Capital Punishment for Drug Offenses in ASEAN from the Perspective of International Obligation Implementation - How to Harmonize Different Points of View)

- Hoàng Thanh Phương, Đại học Luật Hà Nội

- Nguyễn Quỳnh Anh, Đại học Luật Hà Nội

3. Các hạn chế trong các quy định của pháp luật quốc tế về hình phạt tử hình (Limitation on the Death Penalty in International Law)

-  Trần Thị Thu Thủy, Đại học Luật Hà Nội

- Nguyễn Tiến Đức, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam

Phiên 4: Tội phạm ma túy và hình phạt tử hình 02 (Drugs and the Death Penalty 02)

Chủ trì: Sara Kowal, Đại học Monash, Australia

Có 03 bài tham luận:

1. “Cái chết của họ sẽ làm cho chúng ta an toàn?”: Xóa tan huyền thoại về hình phạt tử hình (Their Deaths will make us Safe: Dispelling Myths about the Death Penalty)

- Ambika Satkunanathan, Tổ chức xã hội mở, Open Society Foundations, Sri Lanka

2. Điều gì sẽ diễn ra tiếp theo nếu Việt Nam vẫn duy trì án tử hình liên quan đến các tội về ma túy? (What Next Steps If Vietnam Still Remain Death Penalty for Drug-Related Offences?)

- Lương Thanh Hải, Đại học RMIT,Australia

- Tạ Quang Huy, Đại học RMIT, Australia

3. Hình phạt tử hình đối với các tội về ma túy: Nghiên cứu trường hợp các tỉnh miền Trung Việt Nam (Death Penalty of Drug-related Crimes, Case Study in Central Provinces in Vietnam)

- PGS.TS. Đinh Thị Mai, Khoa Luật, Học viện Khoa học xã hội

- Hà Thị Hồng Thắm, NCS, Giảng viên Khoa Luật, Đại Đại học Công nghệ TP.Hồ Chí Minh ,

Phiên 5: Án tử hình tại Việt Nam: Lịch sử, hình phạt và nhân quyền.

(Death Penalty in Vietnam: History, Deterrance and Human Rights)

Chủ trì: TS. Lã Khánh Tùng, Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà nội, Vietnam

Có 04 bài tham luận:

1. Hình phạt tử hình theo cách tiếp cận của luật nhân quyền: Nghiên cứu trường hợp Việt Nam (Death Penalty under the View of Human Rights Law: A Case Study of Vietnam)

- Phạm Thanh Nga, Viện luật quốc tế, Việt Nam

2. Thực thi Quyền con người liên quan đến hình phạt tử hình trong Luật hình sự Việt Nam theo Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị ICCPR(Implementation of Human Rights Related to Death Penalties in Vietnamese Criminal Law under the International Convention on Civil andPolitical Rights (ICCPR)

- Nguyễn Hữu Khánh Linh, Đại học Huế

- Bùi Thị Quỳnh Trang, Đại học Huế

- Lê Ngọc Phú, Đại học Huế

3. Tại sao Việt Nam áp dụng án tử hình? (Why Vietnam justifies the death penalty?)

- Đặng Minh Tuấn, Khoa luật Đại học quốc gia Hà Nội

- Vũ Thanh Cừ, Khoa luật Đại học quốc gia Hà Nội

4. Vụ án Lê Văn Luyện và ảnh hưởng của nó tới việc duy trì án tử hình ở Việt Nam. (The Le Van Luyen Case and Its Effects to the Maintenance of the Death Penalty in Vietnam)

- Vũ Thị Thu Quyên, Học viện Báo chí và tuyên truyền

- Vũ Công Giao, Khoa luật Đại học quốc gia Hà Nội

Phiên 6: Phiên Thảo luận chung

Chủ trì: PGS.TS. Đinh Thị Mai, Khoa luật, Học viện KHXH.

Phiên bế mạc:

Chủ trì: PGS.TS. Bùi Nguyên Khánh, Phó giám đốc Học viện KHXH.

Các chuyên gia, nhà nghiên cứu trao đổi tại Hội thảo

Hội thảo cũng thu hút được đông đảo ý kiến, phản hồi từ các chuyên gia, nhà nghiên cứu xoay quanh chủ đề Hội thảo. Nhìn chung, không chỉ ở Việt Nam mà đây là vấn đề thách thức của nhiều quốc gia trên thế giới. Ngay trong mỗi quốc gia cũng có những góc nhìn khác nhau và cách tiếp cận khác nhau mà khó có thể đưa các yếu tố này đến gần với nhau. 

Sự quan tâm, phản hồi, chia sẻ của các chuyên gia, nhà nghiên cứu tại Hội thảo đã cho thấy rằng chủ đề này rất quan trọng và có vai trò cung cấp ý kiến tư vấn cho các cơ quan nhà nước và các nhà hoạch định chính sách hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt là lĩnh vực tư pháp hình sự và cũng nhằm xây dựng, củng cố hệ thống pháp luật theo hướng nhân quyền, hội nhập, nhân đạo hóa và phù hợp với xu thế chung của nhân loại.  Dù còn nhiều tranh luận, nhưng những ý kiến của học giả, chuyên gia cũng đã gợi mở cho việc nghiên cứu và sẽ là tài liệu quý cho hoạt động đào tạo - nghiên cứu tại Học viện Khoa học xã hội và Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà Nội.

Tin: Minh Giang, Đinh Mai

In bài viết