Bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Luật học “Bảo tồn, khai thác tài nguyên thiên nhiên sinh vật biển theo pháp luật Việt Nam hiện nay”

NCS. Nguyễn Thế Lực chụp ảnh lưu niệm cùng hội đồng

Mục đích nghiên cứu:

       Luận án làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng pháp luật bảo tồn, khai thác tài nguyên thiên nhiên sinh vật biển (TNTNSVB) biển ở Việt Nam nhằm đề xuất phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật bảo tồn, khai thác TNTNSVB biển ở Việt Nam hiện nay.

Đóng góp mới của luận án

       Luận án là công trình nghiên cứu chuyên sâu, có hệ thống về pháp luật bảo tồn, khai thác TNTNSVB trong mối quan hệ giữa bảo tồn và khai thác bền vững, qua đó đóng góp một số điểm mới chủ yếu sau đây:

      Thứ nhất, luận án đã bổ sung và làm sâu sắc cơ sở lý luận về bảo tồn, khai thác TNTNSVB dưới góc độ khoa học pháp lý. Trên cơ sở kế thừa có chọn lọc các quan điểm khoa học trong và ngoài nước, luận án xác lập được khung lý luận tương đối toàn diện về pháp luật bảo tồn, khai thác TNTNSVB, trong đó đặc biệt làm rõ bảy nguyên tắc cơ bản chi phối việc xây dựng và thực thi pháp luật trong lĩnh vực này, bao gồm: nguyên tắc phát triển bền vững; nguyên tắc thống nhất, đồng bộ trong xây dựng và thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch; nguyên tắc phối hợp, hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức; nguyên tắc thực hiện các cam kết quốc tế; nguyên tắc tiếp cận hệ sinh thái; nguyên tắc phòng ngừa; và nguyên tắc thống nhất giữa bảo tồn với khai thác. Việc luận án nhận diện và phân tích hệ thống các nguyên tắc này là một đóng góp mới về mặt lý luận, góp phần hoàn thiện nền tảng khoa học cho việc hoạch định, áp dụng và giải thích pháp luật trong lĩnh vực bảo tồn, khai thác TNTNSVB.

       Thứ hai, luận án đã tiến hành đánh giá toàn diện, có hệ thống thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về bảo tồn, khai thác TNTNSVB ở Việt Nam. Hoạt động này được đặt trong bối cảnh điều chỉnh kinh tế ngành và hội nhập kinh tế quốc tế, qua đó làm rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của các bất cập trong các nhóm quy định hiện hành. Cách tiếp cận liên ngành, kết hợp giữa pháp lý, kinh tế và quản lý tài nguyên biển đã giúp luận án chỉ ra được những vấn đề có tính nền tảng trong cơ chế pháp lý quản lý TNTNSVB hiện nay.

       Thứ ba, trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn, luận án đã đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bảo tồn, khai thác TNTNSVB. Các giải pháp này được xây dựng trên nền tảng thể chế hóa các nguyên tắc pháp luật mà luận án đã xác lập, đồng thời bảo đảm phù hợp với định hướng phát triển kinh tế biển bền vững theo Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị. Đây là những kiến nghị có giá trị thực tiễn, có thể sử dụng làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách, sửa đổi và bổ sung pháp luật trong thời gian tới.

       Như vậy, luận án đảm bảo tính mới cho lĩnh vực khoa học pháp lý chuyên ngành, có giá trị trong hoạt động nghiên cứu, giảng dạy khoa học pháp lý cũng như xây dựng hoàn thiện pháp luật bảo tồn, khai thác tài nguyên thiên nhiên sinh vật biển ở nước ta trong thời gian tới. Mặt khác luận án không chỉ góp phần hoàn thiện lý luận pháp luật về bảo tồn, khai thác TNTNSVB mà còn có ý nghĩa thực tiễn rõ nét trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và sử dụng bền vững tài nguyên sinh vật biển ở Việt Nam hiện nay.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

       Ý nghĩa về mặt lý luận: Luận án góp phần bổ sung, xây dựng và phát triển những tri thức lý luận về bảo tồn, khai thác TNTNSVB; lý luận về pháp luật bảo tồn, khai thác TNTNSVB. Đây là cơ sở cho việc đánh giá thực trạng và thực tiễn thực hiện pháp luật bảo tồn, khai thác TNTNSVB ở Việt Nam hiện nay.

      Ý nghĩa về mặt thực tiễn: Luận án là một trong những nguồn tài liệu có giá trị tham khảo đối với các nhà nghiên cứu, lập pháp, những người làm công tác trong lĩnh vực pháp luật quản lý tài nguyên biển. Luận án đồng thời có giá trị tham khảo đối với những người tham gia giảng dạy, học tập tại các cơ sở giáo dục đào tạo chuyên ngành luật cũng như các cơ quan QLNN trong việc xây dựng, hoàn thiện và thực hiện pháp luật bảo tồn, khai thác TNTNSVB ở Việt Nam hiện nay.

   Luận án được các thành viên Hội đồng nhất trí thông qua.