Bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Luật học “Quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh”

NCS. Võ Song Toàn chụp ảnh lưu niệm cùng Hội đồng

Mục đích nghiên cứu:

       Luận án làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động kinh doanh bất động sản (KDBĐS), từ đó đề xuất các quan điểm và giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trọng tâm nghiên cứu là quá trình Nhà nước sử dụng pháp luật để điều tiết hoạt động kinh doanh bất động sản thông qua việc ban hành, tổ chức thực hiện, kiểm tra và xử lý vi phạm. Thông qua nghiên cứu điển hình tại TP.HCM, luận án góp phần bổ sung luận cứ khoa học phục vụ cho việc hoàn thiện cơ chế QLNN về BĐS phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và cải cách hành chính hiện nay.

Đóng góp mới của luận án

       Luận án là công trình nghiên cứu chuyên sâu và có hệ thống về quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh bất động sản dưới góc độ pháp luật hành chính, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính. Những đóng góp khoa học nổi bật của luận án có thể khái quát như sau:

      Thứ nhất, luận án xác lập và luận giải khái niệm “quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản” như một hoạt động quản lý hành chính nhà nước được thực hiện chủ yếu bằng pháp luật, thông qua hệ thống quy phạm và cơ chế tổ chức thực hiện pháp luật. Trên cơ sở hệ thống hóa, phân tích và phát triển các quan điểm lý luận hiện có, luận án góp phần xác định rõ đặc điểm, chức năng và giới hạn pháp lý của quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản – một thị trường có tính chất đặc thù về pháp lý, gắn chặt với quyền sử dụng đất và lợi ích công. Luận án cũng làm rõ mối quan hệ giữa quyền tự do kinh doanh theo Hiến pháp với quyền kiểm soát, điều tiết của Nhà nước thông qua công cụ pháp luật hành chính trong bối cảnh Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

        Thứ hai, luận án cung cấp phân tích toàn diện về thực trạng pháp luật và thực tiễn tổ chức thi hành pháp luật trong quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản tại TP. Hồ Chí Minh. Đây là điểm nhấn thực tiễn quan trọng, giới hạn phạm vi nghiên cứu vào địa phương có tính điển hình cao nhưng không mở rộng chung chung ra phạm vi toàn quốc. Dựa trên khảo sát các văn bản pháp luật hiện hành (như Luật Đất đai 2024, Luật Kinh doanh Bất động sản 2023, Luật Nhà ở 2023...) và dữ liệu thu thập từ các cơ quan chuyên môn tại TP.HCM, luận án chỉ ra những bất cập điển hình trong thực tiễn thi hành pháp luật như: vướng mắc pháp lý trong phê duyệt dự án, sự thiếu minh bạch thông tin quy hoạch, quy trình xác định giá đất và nghĩa vụ tài chính còn chậm trễ, chồng chéo chức năng giữa các cơ quan quản lý, cơ chế xử lý vi phạm hành chính thiếu hiệu lực, cũng như khoảng trống pháp lý trong kiểm soát cung cầu đối với phân khúc nhà ở bình dân và nhà ở xã hội.

       Thứ ba, từ cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên, luận án đề xuất một hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả QLNN về KDBĐS tại TP.HCM. Các giải pháp tập trung vào mục tiêu điều chỉnh pháp luật, không đơn thuần dừng lại ở hoạch định chính sách. Nội dung đề xuất bao gồm: (i) hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh, thủ tục đầu tư, xác lập nghĩa vụ tài chính và cơ chế giám sát, xử lý vi phạm; (ii) cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số trong quản lý thị trường bất động sản; (iii) phân định rõ thẩm quyền giữa các cơ quan trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình; và (iv) tăng cường cơ chế pháp lý bảo vệ người tiêu dùng, minh bạch hóa thị trường.

       Tổng thể, luận án không chỉ bổ sung về mặt lý luận đối với QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực KDBĐS mà còn đóng góp thiết thực cho công tác hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật tại địa bàn như Thành phố Hồ Chí Minh.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

       Về mặt lý luận: Luận án góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách phát triển đô thị và quản trị nhà nước, bổ sung và làm rõ các vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với KDBĐS trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Luận án không chỉ có giá trị trong lĩnh vực pháp lý – hành chính, mà còn góp phần vào khoa học quản trị công, khi phân tích sâu cơ chế phối hợp giữa các cấp chính quyền, giữa nhà nước và doanh nghiệp, giữa các ngành chức năng trong lĩnh vực phát triển đô thị và TTBĐS.

Về mặt thực tiễn

       Luận án góp phần nâng cao nhận thức pháp lý và kỹ năng quản lý hành chính của các chủ thể quản lý nhà nước, đặc biệt tại đô thị như TP. HCM.

       Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị cho công tác giảng dạy, nghiên cứu các môn Luật hành chính, Luật KDBĐS và các môn học liên quan.

      Luận án cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách và tổ chức thực thi pháp luật tại các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân tham gia vào hoạt động KDBĐS, nhất là tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng.