Bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Tâm lý học “Cảm nhận hạnh phúc của học sinh trung học cơ sở”

NCS. Lương Vân Anh chụp ảnh lưu niệm cùng Hội đồng.

Mục đích nghiên cứu:

       Nghiên cứu thực trạng các biểu hiện, mức độ cảm nhận hạnh phúc của học sinh trung học cơ sở (THCS) và các yếu tố ảnh hưởng, từ đó đề xuất một số khuyến nghị nhằm nâng cao cảm nhận hạnh phúc ở học sinh THCS hiện nay.

Đóng góp mới về khoa học của luận án

       Về lý luận: Luận án đã khái quát các hướng nghiên cứu cảm nhận hạnh phúc, đặc biệt là theo tiếp cận tự hiện thực hóa. Các nghiên cứu tại Việt Nam hiện nay với thanh thiếu niên chủ yếu là nghiên cứu theo tiếp cận hạnh phúc thụ hưởng, nghiên cứu áp dụng tiếp cận của Ryff dù đã có nhưng chủ yếu trên đối tượng sinh viên, thiếu các nghiên cứu cảm nhận hạnh phúc thông qua tự hiện thực hóa trên học sinh THCS. Những nghiên cứu tìm hiểu sự ảnh hưởng tổng hợp của đặc điểm cá nhân, trường học, gia đình, vẫn còn hạn chế.

       Luận án đã xây dựng được cơ sở lý luận về cảm nhận hạnh phúc của học sinh THCS dựa trên quan điểm của Ryff, xác định được các khái niệm công cụ về cảm nhận hạnh phúc, biểu hiện trên 5 phương diện. Luận án cũng đã hình thành hệ thống lý luận về những yếu tố ảnh hưởng đến cảm nhận hạnh phúc của học sinh: sức khỏe cảm xúc - xã hội, gia đình, và nhà trường

       Luận án đóng góp minh chứng khoa học về tính phù hợp của bộ công cụ đo lường cảm nhận hạnh phúc của học sinh THCS trong bối cảnh văn hóa Việt Nam; góp phần làm phong phú cơ sở lý luận liên quan đến cảm nhận hạnh phúc, đặc biệt ở học sinh THCS; bên cạnh đó là đánh giá về các mô hình tác động của yếu tố ảnh hưởng thông qua nghiên cứu các mô hình SEM.

        Về thực tiễn: Thực trạng cảm nhận hạnh phúc của học sinh THCS theo 5 phương diện biểu hiện, và theo các đặc điểm so sánh về nhân khẩu đã được phân tích làm rõ.

Kết quả nghiên cứu giúp xác định các yếu tố tương quan thuận với cảm nhận hạnh phúc của học sinh THCS gồm: chất lượng cuộc sống gia đình, nhà trường, và các đặc điểm sức khỏe cảm xúc - xã hội; trong đó những đặc điểm về cảm xúc-xã hội có tác động mạnh mẽ nhất; từ đó gợi ý về nội dung xây dựng các chương trình và hoạt động giáo dục - tâm lý với các em.

        Các dữ liệu định tính được xử lý thông qua phương pháp phân tích chủ đề, dạng phân tích nội dung với những yếu tố ảnh hưởng cho thấy 9 chủ đề về nhà trường, 9 chủ đề về gia đình có tác động tới cảm nhận hạnh phúc của học sinh THCS. Dữ liệu phân tích trường hợp điển hình cũng cho thấy những kết quả tương tự về mức độ cảm nhận hạnh phúc, các biểu hiện cảm nhận hạnh phúc; đồng thời nhấn mạnh sự tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến cảm nhận hạnh phúc của học sinh THCS ví như tính lạc quan, sự sum vầy và chia sẻ từ gia đình, hay các mối quan hệ tại trường học.

   Luận án đề xuất một số khuyến nghị giúp nâng cao cảm nhận hạnh phúc của học sinh.

   Luận án được các thành viên Hội đồng nhất trí thông qua.